KEMERBURGAZ GÖKTÜRK CİVAR KÖYLERİN TARİHİ

Küçükçekmece’ye bağlı Kemerburgaz Karyesi’de vaki bir Rum Kililesi müştemilatından olan hanenin Rum çocuklarına mahsus mektep ittihazı mecbur olduğundan izin verilmesi istenmiştir.

Yıl 1327 senesinde Küçükçekmece’ye bağlı (Bergos) Kemerburgaz Karyesi Muhtarı Kosti Veledi Minol istifası hususunda Küçükçekmece Kaymakamı tarafından icbar edildiğine dair şikayette bulunulduğundan gerekli tahkikatın yapıldığı bildirildi.

1311 yılında Küçükçekmece Kazasına bağlı adına Odayeri ve Kısırmandıra Karyesi olarak isimlendirilip muhacir iskanı için tesis edip yerleştirilmiştir.

BİR ZAMANLAR KÜŞ UÇMAZ KERVAN GEÇMEZ BİR KÖY VARDI

Bir zamanlar kuş uçmaz kervan geçmez bir köy vardı, o köy sadece bizim değil İstanbul’un akciğerlerine oksijen pompalayan el değmemiş tarım arazileri ve mandıralarıyla anılırdı.

Meşhur manda ve at çiftlikleriyle ünlü İstanbul merkezine en yakın bir köy’ken, her gün at arabalarıyla taze süt ve yoğurt sevkediliyordu.

KEMER PATLICAN

O ünlü kemer patlıcan burada yaşayan eski rumlardan kalma tarım arazilerinin yerini mübadele döneminde muhacirlere bırakır. Balkanlardan göç eden muhacirler yine burada tarıma devam ederek geçimlerini sürdürürler.

UZUN KEMER

Göktürk’girişinde tarihi Uzun kemerin etrafı tamamen tarım yapılırdı. Başta mısır olmak üzere domates, fasülye, patlıcan hemen her gün istanbul’un taze sebze ihtiyacını karlışalardı,

GÖKTÜRK, KEMERBURGAZ

Göktürk, Karyesi (Petnahor) Kemerburgaz Nahiyesi (Bergos)

Osmanlı arşiv kayıtları raporlarında Göktürk, “Bergos Nahiyesi Petnahor Karyesi” diye geçmektedir. Kemerburgaz ise “Bergos” geçmektedir. Bergos anlamı “Kale, Sur, Kemer” buda Roma döneminde su kemerlerinin olduğu anlamı taşıyor.

Göktürk ve Kemerburgaz Osmanlı dönemlerinden Cumhuriyet dönemine kadar Çatalca, Küçükçekmece, Bakırköy, Sarıyer ilçelerine bağlı bir köy, kasaba iken Cumhuriyet yıllarında 1934 yılında Beyoğlu ilçesine bağlandığı görülüyor. 1956 yıllına gelindiği ise kırsal mecralarda isim değişikliği gündeme gelmiş, Bergos adı Kemerburgaz, Petnahor adı ise Göktürk olarak kayıtlara geçmiş.

PETNAHOR

Osmanlı arşiv kayıtlarını araştırdığımızda, “Petnahor köyünde Sultan Süleyman Vakfı Su yolu nazırına hüküm, “Petnahor köyünde bir su membaasından alınan suyun Sultan Süleyman suyuna karıştırılarak İbrahim paşa Sarayı civarında su lağımından isalesi yer almaktadır.

Darüssade Ağası Hacı Mustafa Ağa’nın İstanbul civarında Petnahor Köyünde yaptırdığı camii ,mektep ve çeşme ile, yine İstanbul Fatih Sultan Kurbunda yaptırdığı çeşme ve emlake görülmektedir.

AT VE MANDA ÇİFTLİKLERİ

Osmanlı arşiv kayıtlarında Göktürk ,Kemerburgaz civarlarında sıkça rastlanan çiftlikler göze çarpmaktadır. Bu çiftliklerin en büyükleri, Tomas Pare çiftliği, Mesyö Pari çiftliği yer alıyor. Bu çiftlikler özellikle At çiftliği olmak üzere Manda ve İnek hayvanı yetiştiriciliği ile anılmaktadır. Sarayın özellikle Orduya Süvari birliğine At yetiştiriciliği, Top arabalarını çekmek için manda hayvanları yetiştiriciliği teşvik etmek, yine ordu tarafından satın almak için kurulan çiftliklerin meşhur olduğu görülmektedir. Yine yakın tarihlerde Göktürk’de Süvari birliği, Amele Taburu, burada Nalbant kademeleri olduğu bilinmektedir.

KAYITLARDA HOROZ YOKTUR.

Yıl 1993 yılında Kemer Countri tarafından adına sözde Güzelleştirme Derneği adı altında bir bülten bastırılıp, Eski adı Petnahor, şimdiki adı ise Göktürk’ün sözde Geçmiş tarihinde burada bolca Horoz çiftliği olduğunu, Petahor Rumca anlamının da Horoz olduğunu yazdığından bu yana dilden dile dolaştığı görülüyor.

Halbuki burada tarihinde hiçbir zaman horoz çiftliği olmadığı Osmanlı arşiv kayıtlarını incelediğimizde gerçek ortaya çıkıyor.

Kemerburgaz’ın Rum yerleşkesi, Göktürk’ün de Müslüman yerleşkesi olduğu zaten 1632 senesinde yapılan camii^den anlaşılıyor.

Kemerburgaz’da halen bir kilise olduğu atıl vaziyette görülüyor.

Osmanlı arşiv kayıtlarında Petnahor Karyesi’ geçerken, halbuki Petahor anlamı Horoz geçiyor. Hal böyle iken Göktürk’ün petahor ‘ diye kayıtlarda rastlanmıyor. Bazı kayıtlarda Petinaxori, 1928 yılı kayıtlarında ise Petnaxor, yerleşik halkın kimliğinde ise Petnahor yazıyor. Buda burada horoz çiftliği olmadığı anlamına geldiği gibi bir yanlışın düzeltilmesin ileride faydalı olması bakımından raştırdık.

EYÜP FLAŞ HABER Alaettin Arslan