Feshane’nin duvarları arasında kalan emek ve yaşam hikâyeleri yeniden gün yüzüne çıkıyor.
Yaklaşık iki asırlık sanayi tarihine tanıklık eden Feshane-i Amire, bu kez kendi geçmişinin tanıklarıyla buluşuyor. Eyüp Kültürel Mirası Koruma ve Tanıtma Derneği ile İBB Kültür ve İBB Miras iş birliğinde, Artİstanbul Feshane’nin ev sahipliğinde düzenlenen “Feshane-i Amire’den Defterdar Sümerbank’a: Mekânın ve Emeğin Hafızası” sergisi, fabrikanın tarihini, üretim kültürünü ve emekçilerin yaşam öykülerini fotoğraflar, belgeler ve döneme ait objeler aracılığıyla yeniden gün yüzüne çıkarıyor.
İstanbul’un sanayileşme tarihinde önemli bir yere sahip olan Feshane-i Amire ve Sümerbank Defterdar Mensucat Fabrikası’nın sosyal yaşam tarihini konu alan sergi, 11 Kasım 2026 tarihinde Artİstanbul Feshane‘de açıldı. Eyüp Kültürel Mirası Koruma ve Tanıtma Derneği tarafından İBB Kültür ve İBB Miras iş birliğiyle gerçekleştirilen sergi, fabrikanın üretim ve ticari yaşamının yanı sıra çalışanların sosyal ve kültürel hayatını, eğitim ve spor faaliyetlerini, sendikal mücadelelerini ele alan sergide fotoğraflar, tarihî belgeler, hatıra eşyaları ve çeşitli objeler ziyaretçilerle buluşuyor.
Araştırmacı-koleksiyoner Şener Türkmenoğlu’nun uzun yıllar boyunca oluşturduğu kişisel fotoğraf arşivi, koleksiyonu ve arşiv belgelerinden yararlanılarak hazırlanan ve yine Türkmenoğlu’nun küratörlüğünü üstlendiği sergi, 1923-1987 yılları arasındaki döneme ışık tutuyor. Sergi, endüstri mirasının yalnızca tarihî yapıların fiziksel varlığının korunmasıyla değil, o yapılarda üretilen değerlerin, yaşanan hayatların ve insan hikâyelerinin de gelecek kuşaklara aktarılmasıyla sürdürülebileceğine dikkat çekiyor.
Açılışta sanayi tarihine akademik bakış
11 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen açılışta Eyüp Kültürel Mirası Koruma ve Tanıtma Derneği Başkanı Prof. Dr. Nuray Özaslan konuşmasında “Derneğimiz, bu sanayi tesislerini ve bu tesislerde çalışan emekçilerin sosyal ve kültürel yaşamlarını; sendikalar kurarak oluşturdukları örgütlü dayanışma ruhunu, üretim kültürünü ve teknolojisini, yaklaşık 150 yıldır kuşaklar boyunca süren yaşamın izleriyle birlikte korumak ve kayıt altına almak gerektiğini hatırlatmak ve bu konuda bir başlangıç yapmak amacıyla bu sergiyi hazırladı. Başta Küratörümüz Şener Türkmenoğlu olmak üzere, serginin hazırlanmasında emeği geçen ve katkı sunan herkese teşekkür ediyorum” sözleriyle duygularını dile getirdi.
Serginin küratörü araştırmacı ve koleksiyoner Şener Türkmenoğlu, ise duygularını “Bir fabrikanın gerçek mirası, yalnızca ayakta kalan duvarları değil; o duvarların arasında yaşanan hayatlar, verilen emek ve kuşaklar boyunca unutulmayan insan hikâyeleridir. Bu nedenle bu sergi, benim için Feshane ve Defterdar Sümerbank’ın tezgâhlarında ömür tüketen, alın teriyle geleceği dokuyan emekçilere bir vefa ve saygı duruşudur” sözleriyle ifade etti.
Açılış programında endüstri tasarımı ve sanayi tarihi alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınan, Sümerbank ve Türkiye’nin üretim kültürü üzerine araştırmalar gerçekleştirmiş Prof. Dr. Önder Küçükerman da “Feshane-i Âmire 1827–1987” başlıklı sunumuyla yer aldı. Küçükerman, sunumunda Feshane’nin tarihsel değişimini ele alırken yapının Türkiye’nin sanayileşme sürecindeki yerine ve önemine de dikkat çekti. Küçükerman, “Emeği geçen herkesi candan kutlarım. Bunu biraz da kıskançlıkla söylüyorum. Çünkü bugüne kadar insanların kendi bölgelerinin kültürel mirasına saygı gösterip, sahip çıkmak için bir araya geldiğine, uğraşıp didindiğine, malzemeleri toplayarak bir araya getirdiğine ilk kez tanık oluyorum. Böyle bir derneğin Eyüpsultan’da kurulması normal ve olumlu bir şeydir. Eyüp, vatandaşın kendi kendine koruduğu ilginç bir yer. O nedenle de kıskanıyorum.” sözleriyle duygularını dinleyicilerle paylaştı.
Açılışa ayrıca Prof. Dr. Zeynep Ahunbay, Artİstanbul Feshane Direktörü Bahar Çelik Omur ve Eyüpsultan Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Sema İnci’de birer konuşma yaptı.
Sergi, 30 Kasım 2026 tarihine kadar Pazartesi günleri hariç 10.00-20.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek.
Bir fabrikadan daha fazlası: Ortak bir toplumsal hafıza
1827 yılında Haliç kıyısında başlayan Feshane’nin sanayi serüveni, 1833 yılında Eyüp Defterdar İskelesi’ne taşınmasıyla yeni bir boyut kazandı. Osmanlı döneminde askerî ihtiyaçlar doğrultusunda üretim yapan fabrika, Cumhuriyet döneminde 1933 yılında Sümerbank Defterdar Mensucat Fabrikası adıyla üretimini sürdüren müessese yalnızca bir üretim merkezi değil, aynı zamanda Eyüp ve Haliç çevresinin toplumsal yaşamını şekillendiren önemli bir kurum oldu.
1985-1986 yıllarında üretimin sona ermesinin ardından tarihî yapı, İBB Miras tarafından 2022-2023 yıllarında yeniden düzenlenerek Artİstanbul Feshane adıyla İstanbul’un kültür ve sanat yaşamına kazandırıldı. Bugün aynı mekânda açılan sergi, bir zamanlar üretimin ve çalışma hayatının merkezi olan yapıyı kendi geçmişinin tanıklarıyla buluşturuyor. Fabrikada kuşaklar boyunca çalışmış emekçilerin aileleri, temsilcileri ve fabrikanın son dönem çalışanları, yıllar sonra bir zamanlar emek verdikleri bu tarihî yapıda yeniden bir araya geliyor.
Eyüp Kültürel Mirası Koruma ve Tanıtma Derneği Hakkında:
2 Mayıs 2024 tarihinde Prof. Dr. Emel Geçkinli’nin öncülüğünde kurulan Eyüp Kültürel Mirası Koruma ve Tanıtma Derneği, Eyüp’ün tarihî ve kültürel değerlerini araştırmak, görünür kılmak ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla çalışmalar yürütüyor.
Dernek, her yıl düzenlenen “Eyüp Kültürel Miras Buluşmaları” seminer dizisinin yanı sıra rehberli tarih ve kültür gezileri, gençlere yönelik eğitim faaliyetleri ve tarihî izlerin araştırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştiriyor. Daha önce düzenlenen “Bir Zamanlar Eyüp’te: Sivil Mimari ve Yaşam” sergisiyle ilçenin sivil mimari mirasına odaklanan dernek, Feshane sergisiyle bu kez sanayi mirasını, üretim kültürünü ve bu mirası var eden insanların yaşam öykülerini gündeme taşıyor.
HABER; Alaettin Arslan/ EYÜP FLAŞ HABER
EYÜP FLAŞ HABER EYÜPSULTAN YEREL BASIN GAZETE EYÜPSULTAN YEREL BASIN EYÜPSULTAN HABER GAZETESİ









